معماری یو نان

معماری یو نان

معماری یونان

تاریخ معماری یو نان شامل دوره های مختلف بسیاری است که باستانشناسان این دوره ها را چنین تقسیم بندی میکنند:

  1. دوران و شیوه هندسی
  2. دوران کهن
  3. دوران کلاسیک
  4. دوران هلنیسم

که هر کدام از این دوره ها شامل فضا و گستره مکانی خاصی را تحت پوشش قرار می دهند .
دوره اول  دارای فضایی نا مشخص و گسترده و در واقع غیر قابل تعیین می باشد که مرکز ثقل آن را می توان آسیای کوچک دانست و دومی بیشتر مربوط به قلمرو حکومتی اسکندر است و شامل مناطقی می باشد که تحت نفوذ اسکندر قرار دارد که مر کز آن را بخش شمالی یو نان امرورزی می توان دانست سومی در واقع بیشتر فضایی اعتباری و قرار دادی می باشد زیرا بیشتر بر اثر جبر نظامیان به وجود می آمده است اما در دوره هلنیسم گسترش فرهنگ و تمدن یو نان است که در این دوره بوده که فرهنگ و تمدن یونان به سرزمینهای دور دست پای گذاشته است
1-برای مطاله در این مبحث میتوان از کتابهای هنر در گذر زمان  نوشته هلن گارنر و خلاصه تاریخ هنر نوشته پرویز مرزبان استفاده کرد.
2-برگرفته از کتاب شکل گیری معماری در تجارب ایران و غرب  نوشته دکتر محمد منصور فلامکی
3- خلاصه تارخ هنر  نوشته پرویز مرزبان
4- برگرفته از کتاب شکل گیری معماری در تجارب ایران و غرب  نوشته دکتر محمد منصور فلامکی

 
 مروری بر ویژگیهای معماری بومی و کلاسیک یو نان

یونا نیان باستان و یو نانیان پادشاهی هرگز خانه های پادشاهانه و درخور نداشته اند و بیشتر مراسم های مذهبی خود در فضای باز انجام می داده اند. بیشتر ساختمانهایشان ، ساختمانهای عمومی بوده که تولد آنها با پیدایش پرستشگاههای ساده بوده که هر روز به ساختن این ساختمانها توجه خاصی معطوف می شده است . یونانیان ساختمان را همچون پیکره ها در نظر می گرفته اند که شکلی انتزاعی داشته و از نیروی پیکره برای مجسم ساختن صفات انسانی برخوردار بوده است .اهمیت ساختمانهای عمومی به خصوص معابد باعث می شده است که در بالاترین و مرتفع ترین زمینها ساخته شود که ارسطو در تاکید این موضوع چنین می گوید« محل ساختمان معبد باید نقطعه ای باشد که از همه طرف دیده شود و مقام فضیلت را حقا" بالا ببرد و بر پیرامونش مسلط باشد »
معماری یونان را می توان به دو دوره یا گروه تقسیم کرد که گروه اول شامل بناهایی که از دورترین دهه های سده هشتم تا آخرین دهه های پیش از میلاد در سرزمین یونان ، جزایر و سواحل تابعه برافراشته بوده است و گروه دوم معابدی که بر اساس «دستورها» یا «اوردرهای» سه گانه یونیک، دوریک و کورنتین ساخته شده است .
اما در گروه اول با توجه به سادگی ولی از فنون و تخصص بالایی بر خور دار بوده است که در معابد می توان سیری سه مرحله ای به صورت ذیل برای رسیدن به دوره کلاسیک در نظر داشت :
    مرحله اول شکلی چهار گوش کشیده دارد که بر محور شرقی- غربی احداث شده است که به جزء قسمت شرقی بقیه با دیوار محصور می باشد در قسمت وردی سه ستون و در محور طولی دوازده ستون چوبی دارد که آخرین آن رو به درون و با دیواره غربی فاصله دارد . سوای ردیفهای چهار گانه  بخشهای بالای دیوارها از خشت خام می باشد .
    مرحله دوم ، به پیکره بنای قدیمی فضای ایوان را اضافه گردیده (پرستیل)که گرادگرد ساختمان گشته که با عث شده است ردیفی ستون چوبی در خارج ساختمان به آن اضافه گردید. ابداع این نوع ایوان ستون دار که دورتادور بنا گشته است را به ساختمان «هرایون سامو» نسبت داده اند که یکی از وجوه تمایز اصلی معبد در دوران کلاسیک بوده است.
    در مرحله سوم همان شیوه های قبلی ساختمان سازی اجرا و بازسازی می گردیده است. فقط ستونهای داخلی حذف و بار سقف را به ستونهای مجاور انتقال داده اند و در این بناها از مصالح سنگی استفاده می شده است در ضمن برای  آلتار  فضای خاصی مشخص می گردید
 
رشد منظم و پیوسته که در بالا به آن اشاره شد سلیقه یو نانیان را به آفرینش فضایی می رساند . در آخرین تحلیلهای انجام گرفته تمام عناصر معماری یونان را می توان در بنای هرایون سامو یافت و دیگر بنا های یونان هموچون پارتنون و... تجربه هایی بوده اند که راه و اصولی نوین را به معماری باز نکرده اند .
اما دسته دیگری از بناهای یونانیان که قابل بررسی است آمفی تئاتر ها است که به کار نمایشنامه خوانی و اجرای موسیقی بوده اند که بر سطوح شیب دار دامنه تپه هاو کوهها ساخته شده اند اما قبل از آنکه ما ساختمانهایی تحت این عنوان که دور از قدرت مذهبیون به نمایشنامه خوانی پرداخته شود. فضاهای بوده که برای تجمع و تصمیم گیری های اجتماعی و مدنی استفاده می شده است که در واقع مربع و یا مستطیلهایی بوده با دیوارهای عمود و مسقف که توسط تعداد متغییری از ستونها نگهداری میشده و از یک طرف بیشتر ورودی نداشته که از همان ورودی نیز نور خود را تا مین میکرده است و گستردگی آن به حدی بوده که صورتها قبل شناسایی باشند
در واقع ضهور آمفی تئاتر ها دیر تر از معبد بوده و همچون معبد ریشه در اعصار کهن ندارد اما با این حال در این زمینه باید نکات زیر را در نظر گرفت:
 -در روند تکاملی، گنجایش عامل اصلی و تعیین کننده و وضعیت توپوگرافی و شکل زمین در تعیین فرم در تراز اولیه کار بوده است.

    -تلاش می شده ، که به نیازهای گو ناگون بازیگران و هنر مندان (چه کار بردی و چه حفاظت و تمرکز) از طریق سرپوشیده کردن فضا ، جوابگویی شود .
    -مسلما" فضای سرپوشیده و محدودی که بیشتر می توانست در هر نقطه شهر بنا شود با توجه به عدد تماشاگران زاده می شده باعث می شده است که به آرامی این فضا ها به پیرامون و یا خارج از بافت مسکونی شهرها انتقال یابد
دسته آخری که می توان از معماری یونان نام برد معماری مسکونی یونان است که در برداشت کلی فاقد ارزش معماری است .خانه های ساده که به عنوان سر پناهی کم و بیش موقت استفاده می شده اند که می توان نکات زیر را در این خانه مورد توجه قرار داد:
    -این خانه عموما" یک طبقه بدون زیر زمین و چسبیده به هم و دارای حیاط بوده اند.که در هر شرایط قرار گیری حیاط ،حیاط کوچک و کم و بیش به اندازه یک اتاق بوه است.
    -خانه های مجاور با هم و تر کیب شده با یکدیگر ، تا حد امکان از پوشش سقف شیب دار استفاده می کرده اند.
    -در شهر های مرفه تر خانه ها شامل اتاقهای نشیمن، حمام ، آشپزخانه ،سالن پذیرایی، رختکن و انبارها، اتاق ویژه کار و حیاط بوده اندکه از معبر تامین نور می شده اند.
    -ترکیب و غنای خانه ها بیشتر برگونه های قابل تکثیر و یا تعمیم یافته با تاثیر از آداب و رسوم سکونتی تاکید می شده است .و در سایر موارد که شبکه راه ها نا منظم و یا تابع تو پوگرافی زمین بوده دارای تنوع بسیار بوده که از نظم خاصی پیروی نمی کرده است
آنچه در بالا از سه گروه معماری یو نان اشاره شد حال و هوای زمینه های گسترده و گوناگونی ساختمانهای همگانی و جایگاه توقفگاههای خصوصی مردم را نشان می دهد . حال در ادامه به شاخه دیگری از معماری یونان که مسلما آثاری تکامل یافته تر که درخشش معماری یونان و سربلندی آن تا سده های هزاره اول قبل از میلاد می شده  می پردازیم.

معماری کلاسیک یونان

  حیثیتی که آتنی ها پس از دفع حملات ایرانیان به دست آوردندو استفاده از ناوگان نیرومندی که در جریان جنگ تشکیل داده بودند ایشان را به نیروي مسلط و برتر منطقه یونان مبدل ساخت و با رهبری پریکلس سیاستمدار چیره دست و با هوش ،به اجتماعی بس مرفه و مغرور مبدل شدند .دوران کوتاه آمیخته با افتخارات به رهبری پریکلس ،شاهد تمرکز نیروهای خلاق انسانها و پیروزی درام ،فلسفه، و هنر به شکلی بود که نمونه اش در دنیای غرب در هیچ زمان و مکانی دیده نشده است
در این دوران سه اوردر یا دستور که دارای زمینه های فکری برابر بودند پایه و اساس طرح و اجرای معبد های یونان قرار گرفت :«یونیک»،«دوریک» و «کورنتینی».
که در ادامه این نوشتار سعی بر ارائه ویزگیهای این سه اوردر داریم که عبارت است :
بناهای معبد در هر سه اوردر از سنگ کار شده ترکیب و بر افراشته می شده است.که بر اساس استفاده و کاربرد سنگها تراش می خوردند.که پس از استقرار به عنوان بخش جدای ناپذیر از ساختمان چه از لحاظ استاتیکی و چه از نظر شکلی و فرمی محسوب می گردیده است.
عموما در عناصر ساختمانی دو نقش عمده برای کنده کاری و تراش سنگها در نظر گرفته می شده است ،یا ساختمانی بوده اند و یا تزئینی که نوع دوم معمولا در سنتوری ها و وجوه مثلثی بالای وردی و پیشخان بناها استفاده می شده است.
از اوردرهای نام برده دوریک و یونیک را به عنوان مذکر و مونث در مقابل هم قرار می دهند. در واقع در شیوه یونیک ظرافت و کار بیشتری انجام می داده اند اما در کورنتین نسبت به آن دو بیشتر مورد توجه و دقت بیشتر بوده اند در واقع از شکلهای هندسی ساده (دوریک) به شکلهای هندسی کار شده (یونیک)و نقوش گلبرگی یا فلورال(کورنتین)حرکت می کنند .
از بررسی های انجام گرفته از معبد مختلف این نتیجه حاصل امده است که یو نانیان برای ساخت هر بنا تصویری پویا را از آن درآورده بودند .چه از فاصله ، چه از نزدیک، چه از مجاورت ، چه از نماها ، چه از رواقها ،چه از ایوانها و ...که از این طریق بتوانند حر کتهای بعد خود را در فضای برونی ، در پی هر کنجی ، و پس از هر زاویه º90 که پو شاننده است  به تصویر در آورند.
اوردرها یا دستورهای سه گانه «یونیک»،«دوریک» و « کورنتین»که ابعاد سه گانه هر جزء از عناصر را بر اساس مدل معینی تعین می کنند و قواعد تر کیبی شان تضمین کننده زیبایی صوری می شوند که سر در معانی ویژه ای دارد که بارزترین دستور های معماری بوده اند نه کامل بوده اند و نا قص که در هر صورت به کمال نر سیدند زیرا تنها به محدود کردن آزادی بناها در ساخت و ترکیب عناصر پرداخته و جای را برای آفرینش حجم اندازه بناها باز می گذاردند.
اوردرها اما تا امروز، نمایانگر بیشترین میزان توجه و تسلط به شکل و به معنای عناصر شکل دهنده به معماری به شمار می آیند، تا جایی که اگر قرار باشد روزی معماران مدرن به آفرینش منظومه هایی از متغییر های معماری بپردازند پیشرفته ترین تجربه ها ار در این سه دستور خواهند یافت

اخبار ما

انا لله و انا الیه راجعون

انا لله و انا الیه راجعون

انا لله و انا الیه راجعون همانا ما از خداییم و به سوی او باز میگردیم

مشاهده مطلب

سال نو مبارک

سال نو مبارک

حلول سال نو و بهار پرطراوت را که نشانه قدرت لایزال الهی و تجدید حیات طبیعت می باشد رابه تمامی عزیزان تبریک و تهنیت عرض نموده

مشاهده مطلب

افتتاح دفتر جدید شرکت طرح معماری ماندگار پارس

افتتاح دفتر جدید شرکت طرح معماری ماندگار پارس

افتتاح دفتر جدید واقع در شهر تاریخی یزد مقارن با روز مهندس و با حضور مدیرعامل برگزار گردید.

مشاهده مطلب